Σήμερα γιορτάζουν ο Αχίλιος, η Κάλη και ο Παχώμιος, τρία ονόματα πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά το καθένα με τη δική του ιδιαίτερη παρουσία. Είναι μια όμορφη αφορμή για ένα τηλεφώνημα στον θείο Αχίλιο, για ένα μήνυμα στην ξαδέρφη Κάλη ή για μια πιο ξεχωριστή ευχή σε έναν παλιό γνωστό που λέγεται Παχώμιος.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή ενός ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης του αγίου του οποίου το όνομα δόθηκε στο βάπτισμα.
Το όνομα Αχίλιος συνδέεται άμεσα με τον Αχιλλέα της αρχαίας ελληνικής παράδοσης, ένα από τα πιο εμβληματικά ονόματα της Ιλιάδας. Η μορφή του ονόματος είναι αρχαία και βαθιά ριζωμένη στον ελληνικό μυθολογικό κόσμο, με παρουσία που πέρασε αργότερα και στη χριστιανική ονοματοδοσία μέσα από τον Άγιο Αχίλλιο. Σε ένα ελληνικό σπίτι, ο παππούς Αχίλιος είναι συχνά εκείνος που μπαίνει πρώτος μπροστά, λιγομίλητος αλλά σταθερός, από τους ανθρώπους που δίνουν βάρος στο όνομά τους χωρίς να το διαφημίζουν.
Η Κάλη είναι ένα όνομα με σύγχρονη και διαπολιτισμική διαδρομή, γνωστό κυρίως μέσα από τη μορφή Kali στον ινδικό και αγγλόφωνο κόσμο. Στα ελληνικά ακούγεται οικείο επειδή θυμίζει αμέσως τη λέξη «καλή», όμως ως κύριο όνομα δεν ανήκει στην παραδοσιακή ελληνική ονοματολογική χρήση. Αν υπάρχει σήμερα μια Κάλη στον κύκλο σας, ίσως είναι η συνάδελφος που ξεχωρίζει με το ιδιαίτερο όνομά της ή η βαφτιστικιά μιας νεότερης γενιάς που μεγάλωσε ανάμεσα σε περισσότερες από μία γλώσσες και κουλτούρες.
Το όνομα Παχώμιος έρχεται στην ελληνική μέσα από τον χριστιανικό κόσμο της ύστερης αρχαιότητας και συνδέεται ιστορικά με την Αίγυπτο και την κοπτική παράδοση, πριν καθιερωθεί στη λόγια και εκκλησιαστική ελληνική χρήση. Είναι σπάνιο στην καθημερινότητα, αλλά γνώριμο ως όνομα με ιστορικό βάθος και σεβαστή παρουσία. Ένας νονός Παχώμιος ή ένας ηλικιωμένος γείτονας με αυτό το όνομα κουβαλά συνήθως εκείνη τη σπάνια αίσθηση παλιού και στιβαρού, σαν όνομα που έμεινε στον χρόνο επειδή είχε λόγο να μείνει.
Στη διασπορά, τέτοιες μέρες έχουν τη δική τους γλύκα, γιατί η γιορτή γίνεται τρόπος να κρατιέται δεμένος ο οικογενειακός κύκλος. Ένα σύντομο «Χρόνια Πολλά!» στη θεία, στον κουμπάρο ή στον παιδικό φίλο δεν είναι τυπικότητα, αλλά μια μικρή υπενθύμιση ότι το όνομα συνεχίζει να έχει θέση στη μνήμη και στην καθημερινή μας ζωή.
Αν θέλετε, σήμερα είναι και μια ωραία ευκαιρία να μοιραστείτε αυτό το έθιμο με μη Έλληνες φίλους και συναδέλφους. Ιδιαίτερα για την Κάλη και τον Παχώμιο, που έχουν καθαρά διαπολιτισμική πορεία, μια ευχή μπορεί να ανοίξει όμορφα μια κουβέντα για το πώς τα ονόματα ταξιδεύουν από γλώσσα σε γλώσσα και από παράδοση σε παράδοση.
Χρόνια Πολλά σε όλους όσοι γιορτάζουν σήμερα.
