Σήμερα γιορτάζουν η Γαρυφαλλιά, ο Διός και η Μακρίνα, τρία ονόματα που ακούγονται διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά κουβαλούν το καθένα τη δική του ελληνική απήχηση. Είναι από εκείνες τις μέρες που ένα μήνυμα, ένα τηλεφώνημα ή μια σύντομη επίσκεψη αρκούν για να θυμίσουν ότι το όνομα παραμένει ζωντανό κομμάτι της οικογένειας και της παρέας.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή του ονόματος συνδέεται ιστορικά με την ημέρα μνήμης του αγίου από τον οποίο πήρε κανείς το όνομά του στο βάπτισμα.
Η Γαρυφαλλιά είναι ένα καθαρά νεοελληνικό ανθωνύμιο, παρμένο από το γαρύφαλλο, το λουλούδι που πέρασε και στη γλώσσα μας ως σύμβολο ομορφιάς, φροντίδας και λεπτού αρώματος. Το ίδιο το φυτωνύμιο έχει μακρά ελληνική χρήση και το όνομα ακούγεται αμέσως οικείο, σαν κάτι από αυλή, γλάστρα και καλοκαιρινό μπαλκόνι. Αν έχετε μια θεία Γαρυφαλλιά που φροντίζει πάντα τα λουλούδια του σπιτιού ή μια γειτόνισσα που βάζει ένα φρέσκο ανθάκι στο τραπέζι, σήμερα είναι η μέρα να της πείτε ένα ζεστό Χρόνια Πολλά!
Ο Διός, που ακούγεται και ως Δίας στη νεότερη χρήση, μας πηγαίνει κατευθείαν στην αρχαία ελληνική παράδοση. Το όνομα συνδέεται με τον Δία, κορυφαία μορφή της ελληνικής μυθολογίας, και η μορφή Διός διατηρεί τον αρχαίο γενικό τύπο που έμεινε ζωντανός και ως κύριο όνομα. Είναι ένα όνομα σπάνιο, με δύναμη και καθαρή κλασική ηχώ, που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Αν στον κύκλο σας υπάρχει ένας παλιός συμμαθητής ή ένας συνάδελφος με αυτό το όνομα, η σημερινή ευχή έχει και μια ιδιαίτερη χαρά, ακριβώς επειδή το όνομα ξεχωρίζει.
Η Μακρίνα είναι όνομα παλιό και σεβαστό, γνωστό από τη χριστιανική και βυζαντινή παράδοση, αλλά και γλωσσικά δεμένο με το επίθετο μακρός, που στην ελληνική γλώσσα δηλώνει το μεγάλο σε μήκος ή διάρκεια. Έχει ήρεμο, σταθερό άκουσμα, σαν όνομα που κρατά μέσα του συνέχεια και αντοχή στον χρόνο. Μια γιαγιά Μακρίνα, μια νονά ή μια ξαδέρφη με αυτό το όνομα συχνά δίνουν ακριβώς αυτή την αίσθηση της ήρεμης παρουσίας που μένει κοντά στους δικούς της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ειδικά η Γαρυφαλλιά δεν συνδέεται πάντα στην πράξη με μία κοινά αποδεκτή ημερομηνία γιορτής, γι’ αυτό και όταν εμφανίζεται στο ημερολόγιο γίνεται ακόμη πιο όμορφη αφορμή για ευχές. Σε πολλά σπίτια της διασποράς, τέτοιες περιπτώσεις κρατούν ζωντανό το έθιμο όχι μόνο ως τυπική καταγραφή, αλλά ως προσωπική πράξη μνήμης και αγάπης.
Η ελληνική συνήθεια της ονομαστικής γιορτής είναι και ένα όμορφο δώρο που μπορούμε να μοιραστούμε με μη Έλληνες φίλους και συναδέλφους. Ένα όνομα όπως η Γαρυφαλλιά μπορεί να γίνει αφορμή για να εξηγήσει κανείς την ελληνική αγάπη για τα ονόματα που έρχονται από λουλούδια, ενώ ο Δίας ανοίγει εύκολα μια κουβέντα για την κλασική κληρονομιά που ταξιδεύει παντού.
Σήμερα λοιπόν, αν έχετε στη ζωή σας μια Γαρυφαλλιά, έναν Διό ή μια Μακρίνα, μην το αφήσετε να περάσει. Ένα απλό τηλεφώνημα ή ένα μήνυμα είναι αρκετό για να κρατήσει το έθιμο ζωντανό και την καρδιά κοντά. Χρόνια Πολλά!
