Σήμερα, Κυριακή 17 Μαΐου, τη γιορτή τους έχουν ο Ανδρόνικος, η Ανδρονίκη, η Ιουνία και ο Σόλων, ενώ σε ορισμένα εορτολόγια αναφέρεται και η Νεφέλη. Είναι από εκείνες τις ημέρες που ένα μήνυμα, ένα τηλεφώνημα ή μια σύντομη επίσκεψη αρκούν για να θυμίσουν πόσο ζωντανό μένει το έθιμο της ονομαστικής γιορτής μέσα στην οικογένεια και την κοινότητα.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς η γιορτή ενός ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης του αγίου από τον οποίο το έλαβε κανείς στο βάπτισμα.
Το όνομα Ανδρόνικος είναι από τα παλιά, στιβαρά ελληνικά ονόματα, φτιαγμένο από το «ανήρ, ανδρός» και τη «νίκη». Η παρουσία του είναι συνεχής από την αρχαιότητα ως το Βυζάντιο, όπου το κράτησαν αυτοκράτορες και λόγιοι, και γι’ αυτό έχει μια ιδιαίτερη βαρύτητα, σχεδόν αρχοντική. Η γυναικεία μορφή Ανδρονίκη κρατά την ίδια καθαρή ελληνική δομή και το ίδιο αίσθημα δύναμης.
Αν έχετε έναν θείο Ανδρόνικο που μιλά λίγο αλλά στέκεται πάντα όρθιος στα δύσκολα, σήμερα είναι η μέρα να τον θυμηθείτε. Και αν στην οικογένεια υπάρχει μια Ανδρονίκη με σταθερό χαρακτήρα και ήρεμη αυτοπεποίθηση, η ευχή αποκτά το δικό της ξεχωριστό βάρος. Χρόνια Πολλά!
Η Ιουνία έρχεται από το λατινικό Junia, τη γυναικεία μορφή του ρωμαϊκού οικογενειακού ονόματος Junius. Πέρασε στην ελληνική παράδοση μέσα από το βιβλικό κείμενο και διατηρεί μέχρι σήμερα έναν λόγιο, κομψό και σπάνιο χαρακτήρα. Είναι όνομα που ξεχωρίζει αμέσως, ακριβώς επειδή δεν ακούγεται συχνά.
Μια ξαδέρφη Ιουνία, μια παλιά συμμαθήτρια ή μια συνάδελφος με αυτό το όνομα θα χαρεί ιδιαίτερα μια ευχή σήμερα, γιατί το όνομά της δεν περνά ποτέ απαρατήρητο. Έχει εκείνη τη διακριτική κομψότητα που μένει στη μνήμη χωρίς φασαρία.
Ο Σόλων είναι όνομα δεμένο με μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της αρχαίας Αθήνας, τον νομοθέτη και ποιητή Σόλωνα. Η ετυμολογία του συνδέεται στην αρχαία ελληνική παράδοση με το «σόος», δηλαδή τον ακέραιο, τον ασφαλή, τον σώο, κάτι που δίνει στο όνομα αίσθηση μέτρου και σύνεσης. Στη νεότερη χρήση παραμένει σπάνιο, αλλά κουβαλά έντονα την κλασική ελληνική ταυτότητα.
Αν γνωρίζετε έναν παππού Σόλωνα, έναν κουμπάρο ή έναν παλιό φίλο με αυτό το όνομα, η σημερινή ευχή έχει και μια νότα σεβασμού μαζί με την αγάπη. Είναι από τα ονόματα που φέρνουν στον νου άνθρωπο με γνώμη, καθαρό λόγο και παρουσία ήρεμη.
Η ελληνική συνήθεια της ονομαστικής γιορτής είναι και μια όμορφη αφορμή να ανοίγει κουβέντα με φίλους και συναδέλφους έξω από τον ελληνικό κύκλο. Ένας Andronicus ή μια Junia μπορούν να μοιραστούν σήμερα την ίδια χαρά του ονόματος, ακόμη κι αν δεν γνωρίζουν το έθιμο. Έτσι η παράδοση ταξιδεύει απλά, από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Σε όσους γιορτάζουν σήμερα, Ανδρόνικο, Ανδρονίκη, Ιουνία, Σόλων και Νεφέλη, ευχόμαστε ολόψυχα Χρόνια Πολλά!
