Σήμερα γιορτάζουν η Αυγούστα, ο Αυγουστίνος, ο Ιερώνυμος, η Λιβύη, η Μόνικα και η Ορτανσία, μαζί και όσοι φέρουν κοντινές μορφές των ίδιων ονομάτων. Είναι από εκείνες τις ημέρες που ένα τηλεφώνημα στη θεία Αυγούστα, ένα μήνυμα στον συνάδελφο Ιερώνυμο ή μια σύντομη επίσκεψη στη νονά Μόνικα αρκούν για να θυμίσουν πως η ονομαστική γιορτή κρατά ζωντανό τον οικογενειακό δεσμό.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή του ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης του αγίου από τον οποίο πήρε το όνομα κανείς στο βάπτισμα.
Το όνομα Αυγουστίνος και η γυναικεία μορφή Αυγούστα περνούν στα ελληνικά από το λατινικό Augustus, τίτλο που σήμαινε τον σεβαστό, τον επιβλητικό, τον υψηλά τιμημένο. Από την ίδια ρίζα προέρχονται και άλλες μορφές που ακούγονται οικεία στον ελληνικό και ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, γι’ αυτό και το όνομα κουβαλά μια αίσθηση κύρους και παλαιότητας.
Ο Ιερώνυμος είναι καθαρά ελληνικό σύνθετο όνομα από τις λέξεις ιερός και όνομα, με σημασία που παραπέμπει στο σεβαστό ή αφιερωμένο όνομα. Είναι ένα όνομα με λόγιο χαρακτήρα, γνωστό από την ύστερη αρχαιότητα και τη χριστιανική γραμματεία, που διατηρήθηκε ζωντανό επί αιώνες.
Η Λιβύη έρχεται από την αρχαία ελληνική μυθολογική και γεωγραφική παράδοση. Το όνομα συνδέθηκε από νωρίς με τη γη της βόρειας Αφρικής και με τη μυθική μορφή Λιβύη, γι’ αυτό έχει περισσότερο κλασική και πολιτισμική απήχηση παρά τη συνηθισμένη εκκλησιαστική χρήση των βαπτιστικών ονομάτων.
Η Μόνικα είναι όνομα που έφτασε στον ελληνικό χώρο μέσα από τη δυτική χριστιανική και ευρωπαϊκή παράδοση και έγινε γνωστό κυρίως ως διεθνές γυναικείο όνομα. Η Ορτανσία έχει λατινογενή και γαλλοϊταλική διαδρομή, συνδεδεμένη ιστορικά με το Hortensia, ένα όνομα που ταξίδεψε στις ευρωπαϊκές γλώσσες και διατηρεί μέχρι σήμερα μια κομψή, παλιά αστική χροιά.
Αν έχετε σήμερα μια γιαγιά Αυγούστα στην οικογένεια, είναι η κατάλληλη μέρα να της τηλεφωνήσετε νωρίς, πριν αρχίσουν οι υπόλοιπες ευχές. Κι αν υπάρχει ένας παλιός φίλος Αυγουστίνος που τον φωνάζετε Αύγουστο από τα σχολικά χρόνια, ένα απλό μήνυμα μπορεί να γίνει η αφορμή να ξανανοίξει μια κουβέντα που είχε μείνει καιρό.
Για τη Μόνικα, το όνομα συχνά φέρνει στον νου μια ήρεμη δύναμη και μια σταθερή παρουσία μέσα στην οικογένεια. Εκείνη η νονά Μόνικα που δεν ξεχνά γενέθλια, γιορτές και μικρές υποσχέσεις είναι από τα πρόσωπα που δίνουν στο όνομα τη δική του ζεστασιά. Και αν γνωρίζετε μια Λιβύη, ίσως αξίζει μια ευχή λίγο πιο ξεχωριστή, γιατί πρόκειται για σπάνιο όνομα με αρχαία απήχηση.
Στην ομογένεια, όπου τα ονόματα συχνά περνούν από γλώσσα σε γλώσσα, η σημερινή μέρα είναι και μια καλή ευκαιρία να μοιραστούμε το ελληνικό έθιμο με μη Έλληνες φίλους και συναδέλφους. Η Μόνικα, για παράδειγμα, συναντάται εύκολα και ως Monica ή Monique, ενώ ο Αυγουστίνος αντιστοιχεί σε μορφές όπως Augustin ή Augustine, οπότε μια ευχή μπορεί να γίνει όμορφη αφορμή για συζήτηση γύρω από την παράδοση.
Χρόνια Πολλά σε όσες και όσους γιορτάζουν σήμερα.
