Σήμερα γιορτάζουν ο Ιωάννης και ο Γιάννης, μαζί με τον Παναγιώτη και την Παναγιώτα, και είναι από εκείνες τις μέρες που το τηλέφωνο χτυπά από νωρίς, τα μηνύματα δεν σταματούν και πάντα βρίσκεται μια αφορμή για έναν καφέ, μια επίσκεψη ή ένα «Χρόνια Πολλά!» από καρδιάς.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή του ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης του προσώπου από το οποίο πήρε κανείς το όνομα στο βάπτισμα.
Το όνομα Ιωάννης έρχεται στα ελληνικά από το εβραϊκό Yohanan, μέσω της βιβλικής και ελληνιστικής παράδοσης, και σημαίνει «ο Θεός έδειξε χάρη». Η μορφή Ιωάννης έμεινε ζωντανή στους αιώνες, ενώ στην καθημερινή ζωή έγινε Γιάννης, ένα από τα πιο αγαπημένα και διαδεδομένα ελληνικά ονόματα στην Ελλάδα, την Κύπρο και την ομογένεια.
Ο Γιάννης είναι συχνά εκείνος ο άνθρωπος που μιλά καθαρά και στέκεται ίσια, είτε είναι ο παππούς που λέει τα πράγματα με το όνομά τους είτε ο παλιός φίλος που θα πάρει τηλέφωνο χωρίς περιστροφές, μόνο και μόνο για να πει μια καλή κουβέντα. Και κάπου δίπλα, ο συνάδελφος Γιάννης στο μαγαζί ή στο γραφείο είναι πάντα μια φυσική αφορμή να θυμηθούμε ότι η γιορτή του ονόματος δεν μένει ποτέ μόνο μέσα στο σπίτι.
Το όνομα Παναγιώτης, και η γυναικεία μορφή Παναγιώτα, προέρχονται από την Παναγία, έναν από τους πιο αγαπητούς ελληνικούς τίτλους της Θεοτόκου, με τη σημασία «η Πανάγια», δηλαδή η πανάγια, η ολοκάθαρη, η πανάγια μορφή. Είναι ονόματα βαθιά ελληνικά, που κράτησαν τη θέση τους μέσα στον χρόνο και ακούγονται το ίδιο οικεία σε μια γειτονιά της Αθήνας, σε ένα χωριό της Κύπρου ή σε μια ελληνική οικογένεια στο Μόντρεαλ.
Η θεία Γιώτα που δεν ξεχνά ποτέ να στρώσει τραπέζι για όλους, ο νονός Πάνος που εμφανίζεται πάντα με μια ήρεμη δύναμη και μια αγκαλιά, αλλά και η ξαδέρφη Παναγιώτα που κρατά το πλήρες όνομα με περηφάνια, δίνουν σε αυτή τη γιορτή κάτι πολύ οικείο και πολύ δικό μας. Σήμερα αξίζει μια ευχή και σε εκείνους που χρησιμοποιούν το καθημερινό τους χαϊδευτικό, αλλά κουβαλούν ολόκληρη την ιστορία του ονόματός τους.
Η σημερινή μέρα είναι επίσης μια όμορφη αφορμή να μοιραστεί κανείς την ελληνική συνήθεια της ονομαστικής γιορτής και με μη Έλληνες φίλους ή συναδέλφους. Ο John, ο Jean, ο Juan, ο Giovanni ή ο Ivan ανήκουν στην ίδια μεγάλη οικογένεια του Ιωάννη, και μια μικρή εξήγηση για το έθιμο γίνεται συχνά η αρχή μιας ζεστής κουβέντας.
Αν έχετε σήμερα έναν Γιάννη στην οικογένεια, έναν Ιωάννη στα χαρτιά αλλά Γιάννη στην καθημερινότητα, έναν Πάνο στη δουλειά ή μια Γιώτα στη γειτονιά, μην το αφήσετε να περάσει. Ένα μήνυμα, ένα τηλεφώνημα ή μια σύντομη επίσκεψη αρκούν για να κρατηθεί ζωντανό ένα από τα πιο όμορφα ελληνικά έθιμα. Χρόνια Πολλά!
