Σήμερα, Κυριακή 16 Αυγούστου, γιορτάζουν ο Αλκιβιάδης, ο Γεράσιμος, ο Διομήδης, ο Σαράντης, ο Σεραφείμ, ο Σταμάτης, ο Απόστολος και η Σταματία, μαζί με τις πιο γνώριμες μορφές των ονομάτων τους που ακούγονται κάθε μέρα στο σπίτι, στη δουλειά και στην παρέα. Είναι από εκείνες τις ημερομηνίες που χωρούν πολλά τηλεφωνήματα, ένα μήνυμα στον παλιό φίλο και μια ευχή στον άνθρωπο που δεν ξεχνά ποτέ την οικογένεια.
Η παράδοση της ονομαστικής γιορτής έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού το όνομα συνδέεται με την ημέρα μνήμης της μορφής από την οποία το έλαβε κανείς στο βάπτισμα.
Από τα σημερινά ονόματα, ο Αλκιβιάδης και ο Διομήδης ξεχωρίζουν και για το αρχαίο ελληνικό τους βάθος. Ο Αλκιβιάδης είναι καθαρά κλασικό όνομα, δεμένο περισσότερο με την ιστορική μνήμη της αρχαιότητας και λιγότερο με τη συνήθη γιορτολογική παράδοση. Ο Διομήδης, πάλι, κρατά ζωντανή και την ομηρική του απήχηση, ενώ στη σημερινή ημερομηνία συνδέεται και με το εορτολόγιο, κάτι που δίνει στο όνομα μια διπλή, πολύ ελληνική παρουσία.
Ο Γεράσιμος είναι από τα ονόματα που ακούγονται με ιδιαίτερη οικειότητα σε πολλές οικογένειες, ιδιαίτερα όπου υπάρχουν ρίζες από τα Επτάνησα. Ο Απόστολος παραμένει ένα από τα πιο σταθερά και αναγνωρίσιμα ονόματα της ελληνικής παράδοσης, ενώ ο Σεραφείμ και ο Σαράντης έχουν τη δική τους ξεχωριστή θέση, πιο σπάνια ίσως, αλλά πάντα γνώριμη στο ελληνικό αυτί.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και τα ονόματα της ίδιας οικογένειας, όπως ο Σταμάτης και η Σταματία. Η ετυμολογική τους ρίζα συνδέεται με το ρήμα «σταματώ» και κρατά ένα παλιό λαϊκό αποτύπωμα της ελληνικής ονοματοδοσίας, όπου το όνομα κουβαλούσε ευχή, προστασία και οικογενειακή μνήμη. Είναι από εκείνα τα ονόματα που ακούγονται σαν να έχουν περάσει από παππού σε εγγόνι και από νονά σε βαφτιστικιά.
Σήμερα αξίζει να θυμηθεί κανείς τον θείο Σταμάτη που είναι πάντα ο σταθερός άνθρωπος του σπιτιού, τη νονά Σταματία που κρατά δεμένη την οικογένεια στις γιορτές και τον συνάδελφο Απόστολο που θα χαρεί ένα απλό, εγκάρδιο «Χρόνια Πολλά!». Μερικές φορές μια μικρή ευχή αρκεί για να ανοίξει μια μεγάλη κουβέντα και να φέρει πιο κοντά ανθρώπους που η καθημερινότητα τους σκορπίζει.
Και για όσους αγαπούν την ιστορία των ονομάτων, ο Αλκιβιάδης παραμένει ένα όνομα με έντονα ελληνικό, μορφωμένο και κλασικό χαρακτήρα, ενώ ο Απόστολος ταξίδεψε και πέρα από τα ελληνικά σύνορα σε συγγενικές μορφές των Βαλκανίων. Έτσι, η σημερινή γιορτή δεν μένει μόνο στο οικογενειακό τραπέζι αλλά ανοίγει και ένα μικρό παράθυρο στη μεγάλη διαδρομή της γλώσσας και της παράδοσης.
Αν έχετε σήμερα έναν φίλο, γείτονα ή συνάδελφο που λέγεται Apostolos, Gerasim ή ακόμη Alcibiade σε γαλλόφωνο περιβάλλον, είναι όμορφη ευκαιρία να του εξηγήσετε το ελληνικό έθιμο της ονομαστικής γιορτής. Μια τέτοια κουβέντα γίνεται συχνά η πιο ζεστή γέφυρα ανάμεσα στις παραδόσεις μας και στη ζωή της διασποράς.
Χρόνια Πολλά σε όλες και όλους που γιορτάζουν σήμερα. Να τους χαίρεται η οικογένειά τους και να μη λείψει ούτε μία ευχή από το σημερινό τραπέζι.
