Σήμερα γιορτάζουν ο Ιερεμίας, η Φιλοσοφία, η Φιλοσοφή, ο Φιλόσοφος, ο Σοφός, η Σοφία, η Σόφη, η Ισιδώρα, η Δώρα, η Τάμαρα, η Ταμάρα και ο Πανάρετος. Είναι από εκείνες τις μέρες που χωρούν πολλά διαφορετικά ακούσματα, από ονόματα βαθιά ριζωμένα στην ελληνική γλώσσα μέχρι ονόματα που ταξίδεψαν από άλλες παραδόσεις και έγιναν οικεία και στον δικό μας κόσμο.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή του ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης του αγίου ή του βιβλικού προσώπου από το οποίο πήρε κανείς το όνομά του στο βάπτισμα.
Το Ιερεμίας είναι η ελληνική βιβλική μορφή του εβραϊκού Yirmeyahu, ονόματος που συνδέεται με τον Προφήτη Ιερεμία και πέρασε στα ελληνικά μέσα από τη μακρά βιβλική και λειτουργική παράδοση. Είναι όνομα με σταθερή παρουσία στους αιώνες, ακόμη κι αν σήμερα ακούγεται πιο σπάνια στην καθημερινότητα. Αν έχετε έναν θείο Ιερεμία που μιλά λίγο και σκέφτεται πολύ, σήμερα είναι η μέρα για ένα τηλεφώνημα που θα το εκτιμήσει πραγματικά.
Τα ονόματα Φιλόσοφος, Φιλοσοφία, Φιλοσοφή, Σοφός, Σοφία και Σόφη έχουν καθαρή ελληνική ρίζα. Η λέξη σοφία είναι από τις πιο παλιές και κεντρικές λέξεις της ελληνικής σκέψης, ενώ το Φιλοσοφία και το Φιλόσοφος χτίζονται πάνω στο φίλος και στη σοφία, δηλαδή στην αγάπη για τη γνώση και τη φρόνηση. Η Σοφία είναι από εκείνα τα ονόματα που ακούγονται διαχρονικά σε κάθε γενιά, από τη γιαγιά Σοφία που ξέρει πότε να μιλήσει και πότε να σωπάσει, μέχρι τη νεότερη συνάδελφο Σόφη που κρατά την ψυχραιμία της όταν όλα τρέχουν.
Η Ισιδώρα είναι ο γυναικείος τύπος του Ισίδωρος και προέρχεται από το όνομα της Ίσιδας και τη λέξη δώρον, δηλαδή «δώρο». Το όνομα γεννήθηκε στον ελληνιστικό κόσμο, κράτησε το αρχαίο του βάθος και αργότερα βρήκε τη θέση του και στη χριστιανική χρήση. Αν σήμερα γιορτάζει η ξαδέρφη Δώρα που εμφανίζεται πάντα με κάτι μικρό στο χέρι, ένα γλυκό, ένα λουλούδι ή μια καλή κουβέντα, η ευχή τής ταιριάζει διπλά.
Η Ταμάρα έχει τη ρίζα της στο βιβλικό Ταμάρ, εβραϊκό όνομα που συνδέεται με τον φοίνικα. Από εκεί πέρασε σε πολλές γλώσσες της Ανατολής και της Ευρώπης και έγινε ιδιαίτερα γνώριμο και στον ορθόδοξο κόσμο, ιδίως μέσα από τη μορφή της Αγίας Ταμάρ της Γεωργίας. Είναι ένα όνομα με διεθνή αέρα, που ακούγεται φυσικά τόσο σε ελληνικό όσο και σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον, όπως ακριβώς στις γειτονιές του Μόντρεαλ.
Ο Πανάρετος είναι ένα καθαρά ελληνικό όνομα, από το παν και την αρετή, και δηλώνει τον άνθρωπο της ολοκληρωμένης αρετής και της καλής υπόληψης. Σπάνιο σήμερα, αλλά με ωραία βαρύτητα, κουβαλά έναν χαρακτήρα παλιότερης εποχής που εξακολουθεί να ακούγεται αρχοντικός. Αν υπάρχει στην οικογένεια ή στη γειτονιά ένας κύριος Πανάρετος, αξίζει να μην τον ξεχάσετε.
Στη διασπορά, η σημερινή γιορτή μπορεί να ανοίξει όμορφα και προς τους μη Έλληνες φίλους ή συναδέλφους μας. Ο Jeremiah και ο Jeremy μοιράζονται την ίδια ρίζα με τον Ιερεμία, ενώ η Tamara και η Isidora ακούγονται σχεδόν ίδιες σε πολλές γλώσσες. Είναι μια απλή και ζεστή αφορμή να εξηγήσει κανείς τι σημαίνει για τους Έλληνες η γιορτή του ονόματος.
Αν σήμερα γιορτάζει κάποιος δικός σας άνθρωπος, ένα μήνυμα, μια μικρή επίσκεψη ή ένα τηλεφώνημα αρκεί για να κρατηθεί το έθιμο ζωντανό. Χρόνια Πολλά!
