Σήμερα γιορτάζουν η Ερωτηΐς, η Ερωτηΐδα και ο Θωμάς, μαζί με τη γνωστή μορφή Τόμας και τη Θωμαή. Είναι από εκείνες τις μέρες που ένα όνομα αρκεί για να ανοίξει κουβέντα στο σπίτι, να θυμίσει έναν παππού, μια νονά ή έναν παλιό φίλο που περιμένει μια ευχή.
Το όνομα Θωμάς κρατά μια μακρά ιστορική διαδρομή. Ο Απόστολος Θωμάς, που ήταν γνωστός και ως Δίδυμος, έμεινε στη μνήμη της Ορθόδοξης παράδοσης για την αρχική του αμφιβολία μπροστά στην Ανάσταση και για την κατοπινή ομολογία της πίστης του. Σύμφωνα με την πρώιμη χριστιανική παράδοση, συνδέθηκε ακόμη με πορεία προς την Ινδία και με δράση στην Άνω Μεσοποταμία, ενώ αιώνες αργότερα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Ορτόνα της Ιταλίας. Έτσι το όνομά του έμεινε δεμένο όχι μόνο με το ευαγγελικό επεισόδιο, αλλά και με μια μεγάλη γεωγραφική διαδρομή της χριστιανικής ιστορίας.
Ετυμολογικά, ο Θωμάς δεν είναι ελληνικό όνομα στην αρχή του, αλλά πέρασε στα ελληνικά από σημιτική ρίζα με τη σημασία «δίδυμος», κάτι που φαίνεται και στο ελληνικό προσωνύμιο Δίδυμος. Αυτή η διαδρομή από την Ανατολή ως τα ελληνικά και έπειτα σε δεκάδες γλώσσες εξηγεί γιατί το όνομα ακούγεται τόσο οικείο σε τόσες χώρες. Η Ερωτηΐς, από την άλλη, είναι ένα σπάνιο ελληνικό όνομα με καθαρά ελληνικό άκουσμα, που ξεχωρίζει αμέσως όπου κι αν ακουστεί.
Αν έχετε σήμερα έναν Θωμά στην οικογένεια, ίσως είναι ο θείος που πάντα θέλει να βεβαιωθεί μόνος του πριν πει τη γνώμη του, ο άνθρωπος της παρέας που ρωτά, σκέφτεται και μετά στέκεται σταθερά δίπλα στους δικούς του. Και αν γιορτάζει μια Ερωτηΐς ή Ερωτηΐδα, το όνομά της από μόνο του κάνει την ευχή πιο ιδιαίτερη, σαν εκείνο το προσεγμένο μήνυμα που δεν στέλνεται από συνήθεια αλλά με αληθινή σκέψη. Μια κλήση στη νονά, ένα πέρασμα από της θείας ή ένα απλό μήνυμα στον συνάδελφο Τόμας αρκεί για να κρατηθεί το έθιμο ζωντανό.
Η παράδοση της ονομαστικής γιορτής έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή ενός ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης της μορφής από την οποία πήρε το όνομα στο βάπτισμα. Γι’ αυτό και για πολλούς το όνομα δεν είναι απλώς ένας τρόπος προσφώνησης, αλλά ένα κομμάτι οικογενειακής συνέχειας.
Στη διασπορά αυτή η μέρα μπορεί να γίνει και μια όμορφη γέφυρα με φίλους και συναδέλφους που έχουν αντίστοιχο όνομα. Ο Θωμάς συναντάται εύκολα ως Thomas, Tomas, Tomás ή Tommaso, οπότε μια ευχή μπορεί να ταξιδέψει πολύ πιο πέρα από τον στενό ελληνικό κύκλο. Είναι μια απλή και όμορφη αφορμή να μοιραστεί κανείς το έθιμο της ονομαστικής γιορτής.
Σε όσες και όσους γιορτάζουν σήμερα, ευχόμαστε ολόψυχα Χρόνια Πολλά.
