Σήμερα γιορτάζουν η Αλίκη, η Μαρίνα και η Αλεξάνδρα, τρία ονόματα γνώριμα και αγαπημένα, το καθένα με τη δική του διαδρομή μέσα στον χρόνο. Είναι από εκείνες τις μέρες που ένα μήνυμα, ένα τηλεφώνημα ή μια μικρή επίσκεψη αρκεί για να θυμίσει πόσο ζωντανό μένει το έθιμο της ονομαστικής γιορτής στις ελληνικές οικογένειες.
Η ονομαστική γιορτή στην ελληνική παράδοση συνδέεται με την ημέρα μνήμης του αγίου του οποίου το όνομα έλαβε κανείς στο βάπτισμα, κι έτσι εξηγείται γιατί κάθε όνομα έχει τη δική του ημερομηνία στο εορτολόγιο.
Η Μαρίνα είναι από τα πιο σταθερά ονόματα της σημερινής ημέρας και έχει βαθιά θέση στην ελληνική παράδοση. Προέρχεται από το λατινικό Marinus, που συνδέεται με τη θάλασσα, κι έτσι το όνομα κουβαλά μια αίσθηση ανοιχτού ορίζοντα και θαλασσινής καθαρότητας. Στην Ελλάδα και την Κύπρο η μέρα της Μαρίνας είναι από εκείνες που ακούγονται εύκολα σε σπίτια, ενορίες και καλοκαιρινά τραπέζια του Ιουλίου.
Αν έχετε σήμερα μια θεία Μαρίνα που κρατά πάντα δροσερό το σπίτι, στρώνει τραπέζι χωρίς φασαρία και βρίσκει τον τρόπο να χωρούν όλοι, η μέρα είναι δική της. Μπορεί να είναι και η συνάδελφος Μαρίνα που απαντά ήρεμα σε όλα, ή η ξαδέρφη που κάθε καλοκαίρι γίνεται το πρόσωπο γύρω από το οποίο μαζεύεται η οικογένεια. Ένα απλό «Χρόνια Πολλά!» φτάνει για να πει πολλά.
Η Αλεξάνδρα είναι ένα όνομα με καθαρή αρχαιοελληνική ρίζα, από το ρήμα «αλέξω» και το «ανήρ», δηλαδή εκείνη που προστατεύει, που αποκρούει, που στέκεται μπροστά. Είναι ο γυναικείος τύπος του Αλέξανδρου και έχει μακρά παρουσία από την αρχαιότητα ως τη νεότερη ελληνική ζωή, με δύναμη αλλά και κομψότητα. Η μορφή του ονόματος έμεινε ζωντανή ακριβώς επειδή ακούγεται κλασική και σύγχρονη μαζί.
Σήμερα αξίζει να θυμηθεί κανείς την αδερφή Αλεξάνδρα που είναι πάντα εκεί όταν τη χρειάζεσαι, τη νονά Αλέκα που φροντίζει τους πάντες χωρίς να το διαφημίζει ή τη γειτόνισσα που έχει τον καλό λόγο στην κατάλληλη στιγμή. Η απήχηση του ονόματος ακούγεται συχνά σε ανθρώπους που έχουν έναν ήσυχο τρόπο να στηρίζουν τους άλλους, χωρίς πολλά λόγια.
Η Αλίκη έχει διαφορετική καταγωγή και γι’ αυτό ξεχωρίζει μέσα στο σημερινό τρίπτυχο. Η σύγχρονη ελληνική μορφή προέρχεται από το ευρωπαϊκό Alice, που ανάγεται στο παλαιογερμανικό Adalheidis, με βασική έννοια την ευγένεια και την αρχοντιά της καταγωγής. Στα ελληνικά, όμως, το όνομα αποκτά και μια ιδιαίτερη ντόπια ηχώ, αφού θυμίζει και τη λέξη «άλικη», το βαθύ κόκκινο χρώμα, κάτι που του δίνει μια ξεχωριστή οικειότητα στο άκουσμα.
Για πολλούς Έλληνες το όνομα φέρνει αμέσως στον νου την Αλίκη Βουγιουκλάκη, κι έτσι κρατά μια διαχρονική λάμψη, γλυκύτητα και ζωντάνια. Αν γιορτάζει σήμερα η παιδική σας φίλη Αλίκη, η κομμώτρια της γειτονιάς ή η βαφτιστικιά που μεγάλωσε πια αλλά παραμένει πάντα το χαμογελαστό παιδί της οικογένειας, είναι όμορφη μέρα για μια τρυφερή ευχή.
Η σημερινή γιορτή έχει και μια όμορφη διαπολιτισμική πλευρά, ιδιαίτερα εδώ στον Καναδά. Η Μαρίνα ακούγεται σχεδόν ίδια σε πολλές γλώσσες, η Αλεξάνδρα συναντάται εύκολα ως Alexandra ή Aleksandra, ενώ η Αλίκη ανήκει στην ίδια μεγάλη οικογένεια με την Alice και την Alicia. Είναι μια ωραία αφορμή να εξηγήσουμε και σε μη Έλληνες φίλους ή συναδέλφους το έθιμο της ονομαστικής γιορτής και να μοιραστούμε μαζί τους μια ευχή.
Σε όσες και όσους γιορτάζουν σήμερα, ευχές με υγεία, αγάπη και χαρές στο σπίτι. Χρόνια Πολλά!
