Σήμερα γιορτάζουν ο Ασημάκης, η Ασημίνα, ο Ιάκωβος, η Μαλαματή και ο Δονάτος, ενώ σε αρκετές οικογένειες θα ακουστούν ευχές και για την Αργυρή ή τον Γιακουμή. Είναι από εκείνες τις μέρες που ένα τηλεφώνημα στη θεία Ασημίνα, ένα μήνυμα στον συνάδελφο Ιάκωβο ή μια επίσκεψη στη γιαγιά Μαλαματή βρίσκουν αμέσως τη θέση τους μέσα στην καθημερινότητα.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή του ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης του αγίου από τον οποίο πήρε κανείς το όνομά του στο βάπτισμα.
Ο Ασημάκης και η Ασημίνα ανήκουν σε ονόματα με καθαρά ελληνικό χρώμα, δεμένα με το ασήμι, το μέταλλο που στη γλώσσα και στη λαϊκή φαντασία συνδέεται με καθαρότητα, λάμψη και λεπτότητα. Η Μαλαματή κινείται στο ίδιο ζεστό πεδίο, αφού το μαλάμι, λέξη λαϊκή και αγαπημένη, παραπέμπει στο χρυσάφι και έγινε όνομα τρυφερό, οικείο και βαθιά ελληνικό. Δεν είναι τυχαίο που μια θεία Μαλαματή ακούγεται πάντα σαν άνθρωπος πολύτιμος μέσα στο σπίτι, από εκείνους που κρατούν το τραπέζι και την οικογένεια δεμένη.
Ο Ιάκωβος έχει μακρά διαδρομή και έρχεται στα ελληνικά από το εβραϊκό Ιακώβ, όνομα βιβλικό που πέρασε στη λόγια και εκκλησιαστική παράδοση και συνδέθηκε σε πολλές γλώσσες τόσο με το Jacob όσο και με το James. Γι’ αυτό και το όνομα έχει ξεχωριστό διαπολιτισμικό βάθος, αφού η ίδια ρίζα ταξίδεψε σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέρα από αυτήν. Στην ελληνική χρήση ο Ιάκωβος κρατά έναν τόνο σοβαρότητας και παλιού κύρους, σαν τον παππού Ιάκωβο που μιλά λίγο αλλά όλοι τον υπολογίζουν.
Ο Δονάτος είναι όνομα λατινικής προέλευσης, από το Donatus, που σημαίνει «δοσμένος» ή «χαρισμένος». Πέρασε και στον ελληνικό κόσμο μέσα από τη χριστιανική και μεσογειακή παράδοση, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονες επαφές με τη Δύση και τα Επτάνησα. Είναι από εκείνα τα ονόματα που ακούγονται σπάνια σήμερα, αλλά ακριβώς γι’ αυτό ξεχωρίζουν και μένουν στη μνήμη.
Η σημερινή μέρα είναι καλή αφορμή για μια μικρή κίνηση που μετράει. Ένα «Χρόνια Πολλά!» στον κουμπάρο Ασημάκη, ένα μήνυμα στη νονά Ασημίνα ή μια κλήση σε έναν παλιό φίλο που λέγεται Δονάτος μπορεί να ανοίξει μια κουβέντα που είχατε καιρό να κάνετε.
Για όσους ζουν στη διασπορά, η γιορτή αυτή μπορεί να μοιραστεί όμορφα και με μη Έλληνες φίλους ή συναδέλφους που έχουν αντίστοιχο όνομα. Στην περίπτωση του Ιάκωβου, ένα Jacob, James, Jacques ή Giacomo ανήκει στην ίδια μεγάλη οικογένεια ονομάτων και γίνεται μια ωραία αφορμή να εξηγήσουμε την ελληνική συνήθεια της ονομαστικής γιορτής.
Σε όσες και όσους γιορτάζουν σήμερα, Ασημάκη, Ασημίνα, Ιάκωβε, Μαλαματή και Δονάτε, ευχόμαστε ολόψυχα Χρόνια Πολλά!
