Σήμερα γιορτάζουν η Αγριππίνα, ο Αριστοκλής, ο Αριστοκλέας, ο Αριστόκλεος, η Λούλου, ο Λούλης και η Λούλα. Είναι από εκείνες τις ονομαστικές γιορτές που κάνουν πολλούς να ψάχνουν λίγο περισσότερο το τηλέφωνό τους, για να θυμηθούν μια θεία στο χωριό, έναν παλιό συμμαθητή ή μια νονά που κρατά το όνομα ζωντανό μέσα στην οικογένεια.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή του ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης του αγίου από τον οποίο πήρε κανείς το όνομά του στο βάπτισμα.
Η Αγριππίνα είναι όνομα με παλιά ιστορική διαδρομή και πέρασε στον ελληνικό κόσμο μέσα από την εκκλησιαστική και βυζαντινή παράδοση, ιδιαίτερα σε τόπους όπου ο ελληνικός και ο ρωμαϊκός κόσμος συναντήθηκαν στενά, όπως η Σικελία. Η ετυμολογική του βάση είναι λατινική, από το Agrippina, γνωστό ήδη από τη ρωμαϊκή αρχαιότητα ως οικογενειακό όνομα. Στα ελληνικά έμεινε περισσότερο ως παραδοσιακό και εορτολογικό όνομα παρά ως καθημερινή, πολύ διαδεδομένη επιλογή.
Αν έχετε μια θεία Αγριππίνα που κρατά ακόμη το καλό τραπεζομάντιλο για τις γιορτές και θυμάται πάντα ποιος έχει γενέθλια και ποιος γιορτάζει, σήμερα είναι η μέρα να της τηλεφωνήσετε. Ένα απλό «Χρόνια Πολλά!» έχει άλλη αξία όταν φτάνει σε ένα όνομα που κουβαλά τόση μνήμη.
Το Αριστοκλής είναι καθαρά αρχαιοελληνικό όνομα, από τις λέξεις «άριστος» και «κλέος», δηλαδή την αριστεία και τη δόξα, τη φήμη. Είναι όνομα με έντονο κλασικό βάθος και παραμένει γνωστό κυρίως από την αρχαία παράδοση, αφού σύμφωνα με την πιο διαδεδομένη μαρτυρία αυτό ήταν το αρχικό όνομα του Πλάτωνα. Οι μορφές Αριστοκλέας και Αριστόκλεος κρατούν την ίδια ρίζα και τον ίδιο λόγιο χαρακτήρα.
Ένας παππούς Αριστοκλής στο οικογενειακό τραπέζι ακούγεται σαν άνθρωπος που μετρά τις λέξεις του και δίνει βάρος σε όσα λέει. Κι αν υπάρχει ένας παλιός καθηγητής ή ένας νονός με αυτό το όνομα, η σημερινή ευχή έχει και κάτι από σεβασμό μαζί με την οικειότητα.
Η Λούλου, ο Λούλης και η Λούλα ανήκουν σε μια διαφορετική κατηγορία, πιο τρυφερή και οικεία, καθώς λειτουργούν συχνά ως χαϊδευτικές ή οικογενειακές μορφές που απέκτησαν δική τους θέση στη χρήση. Η μορφή τους θυμίζει τον τρόπο που τα ονόματα μαλακώνουν μέσα στο σπίτι, στις φωνές της γιαγιάς, της μητέρας, της νονάς. Δεν είναι από τα ονόματα που τα συναντά κανείς κάθε μέρα, αλλά γι’ αυτό ακριβώς ξεχωρίζουν όταν έρχεται η γιορτή τους.
Μια ξαδέρφη Λούλα, ο γείτονας Λούλης απέναντι ή η βαφτιστικιά που όλοι τη φωνάζουν Λούλου είναι αφορμή για ένα μήνυμα, μια μικρή επίσκεψη, ένα γλυκό που θα περάσει από το σπίτι. Οι ονομαστικές γιορτές κρατούν αυτή τη ζεστασιά που δεν χρειάζεται πολλά για να φανεί.
Αξίζει επίσης να θυμόμαστε ότι τέτοια ονόματα ταξιδεύουν και έξω από τα ελληνικά. Η Αγριππίνα, για παράδειγμα, μπορεί να εμφανιστεί και ως Agrippina ή Agripina σε άλλες γλώσσες, κι έτσι η σημερινή γιορτή μπορεί να γίνει μια όμορφη αφορμή να εξηγήσουμε την ελληνική συνήθεια σε έναν φίλο ή συνάδελφο που έχει συγγενικό όνομα. Είναι ένας απλός τρόπος να μοιραστεί κανείς ένα κομμάτι της παράδοσής μας.
Χρόνια Πολλά σε όλους όσοι γιορτάζουν σήμερα, με υγεία, αγάπη και ανθρώπους που θα τους θυμηθούν με μια καλή κουβέντα.
