Σήμερα, Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, γιορτάζουν η Απολλωνία, ο Αστέριος, η Αστέρω, η Ζηνοβία, ο Ζηνόβιος, ο Κλεόπας, ο Κρόνος, ο Μαρκιανός και ο Τέρτιος. Είναι από εκείνες τις ημερομηνίες που φέρνουν στην επιφάνεια ονόματα παλιά, ιδιαίτερα και γεμάτα χαρακτήρα, ονόματα που ακούγονται στο οικογενειακό τραπέζι και ξυπνούν μνήμες από παππούδες, θείες και νονούς.
Η παράδοση των ονομαστικών εορτών έχει τη ρίζα της στην Ορθόδοξη Εκκλησία, αφού η γιορτή ενός ονόματος συνδέεται με την ημέρα μνήμης της μορφής από την οποία δόθηκε στο βάπτισμα.
Από τα σημερινά ονόματα, η Απολλωνία ξεχωρίζει για το διπλό της βάθος, αρχαιοελληνικό και χριστιανικό, αφού κρατά τη ρίζα της από το όνομα του Απόλλωνα και πέρασε αργότερα στην ονοματοδοσία μέσα από την εκκλησιαστική παράδοση. Ο Αστέριος και η Αστέρω κουβαλούν καθαρά ελληνική εικόνα, από τον αστέρα, και γι’ αυτό έχουν μια φωτεινή, διαχρονική απήχηση που μένει εύκολα στη μνήμη.
Η Ζηνοβία και ο Ζηνόβιος είναι αρχαία ελληνικά ονόματα με θεοφορική καταγωγή, συνδεδεμένα με το όνομα του Δία και τη ζωή. Ο Κλεόπας είναι πιο σπάνιος σήμερα, αλλά αναγνωρίσιμος μέσα από τη βιβλική και παραδοσιακή του παρουσία. Ο Κρόνος, αντίθετα, ανήκει περισσότερο στον κόσμο της ελληνικής μυθολογίας και λιγότερο στη συνηθισμένη ονοματοδοσία, κάτι που τον κάνει να ξεχωρίζει ακόμη περισσότερο όταν ακούγεται σε μια οικογένεια ή μια κοινότητα.
Ο Μαρκιανός και ο Τέρτιος θυμίζουν επίσης παλαιότερα στρώματα ονομάτων που επιβιώνουν περισσότερο μέσα από το εορτολόγιο και την οικογενειακή συνέχεια παρά από τη σύγχρονη καθημερινή χρήση. Αν έχετε σήμερα έναν θείο Αστέρη που πάντα βρίσκει τον δρόμο του με ηρεμία και καθαρό βλέμμα, μια θεία Απολλωνία με αρχοντιά στο όνομα και στον τρόπο, ή έναν παλιό φίλο Ζήνο που κρατά ακόμη δεσμούς με όλους, είναι η κατάλληλη μέρα για ένα τηλεφώνημα ή ένα απλό μήνυμα με ένα ζεστό Χρόνια Πολλά!
Η ετυμολογία των σημερινών ονομάτων έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Απολλωνία προέρχεται από το αρχαίο θεωνύμιο Ἀπόλλων μέσω του Απολλώνιος, ενώ ο Αστέριος και η Αστέρω συνδέονται άμεσα με τον ἀστέρα, τη λέξη για το άστρο. Η Ζηνοβία και ο Ζηνόβιος σχηματίζονται από το Ζευς και το βίος, δηλαδή κουβαλούν μια αρχαία ελληνική σύνθεση με μεγάλη ιστορική διαδρομή. Ο Κλεόπας παραπέμπει στη ρίζα του κλέους, ενώ ο Τέρτιος μαρτυρεί λατινική πορεία που ενσωματώθηκε στην ελληνική παράδοση.
Για όσους ζουν στο Μόντρεαλ, στο Λαβάλ και γενικότερα στη διασπορά, τέτοιες γιορτές είναι μια όμορφη αφορμή να κρατιέται ζωντανό κάτι πολύ ελληνικό μέσα στην καθημερινότητα. Ακόμη και όταν τα ονόματα είναι σπάνια, η γιορτή τους δίνει έναν λόγο να ξανανοίξει η κουβέντα με τον νονό, τη συνάδελφο ή τον γείτονα απέναντι που τα φέρει.
Και έξω από τον στενό ελληνικό κύκλο, η σημερινή μέρα μπορεί να γίνει μια μικρή γέφυρα με φίλους και συναδέλφους άλλων κοινοτήτων που έχουν συγγενικά ονόματα, όπως Apollonia, Zenobia ή Cleopas. Είναι μια απλή και όμορφη αφορμή να μοιραστεί κανείς το έθιμο της ονομαστικής γιορτής και να εξηγήσει γιατί στην ελληνική παράδοση το όνομα έχει τη δική του ξεχωριστή ημέρα.
Σε όλους όσοι γιορτάζουν σήμερα, ευχόμαστε υγεία, αγάπη και όμορφες στιγμές με τους δικούς τους. Χρόνια Πολλά!
