Σήμερα, Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, τη γιορτή τους έχουν η Αριάδνη και η Αριάνα, ο Ευμένιος, ο Ευμένης και η Ευμενία, ο Κάστωρ και ο Κάστορας, αλλά και ο Ρωμύλος με τις λιγότερο συνηθισμένες παραλλαγές του. Είναι από εκείνες τις ημερομηνίες που φέρνουν στην επιφάνεια ονόματα με ιδιαίτερο χρώμα, άλλα πιο οικεία και άλλα πιο σπάνια, όλα όμως δεμένα με μνήμη και παράδοση.
Στην ελληνική συνήθεια, η ονομαστική γιορτή συνδέεται με την ημέρα μνήμης της μορφής από την οποία πήρε κανείς το όνομά του στο βάπτισμα, όπως διαμορφώθηκε μέσα στην Ορθόδοξη παράδοση.
Η Αριάδνη είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα της ημέρας, με βαθιά ρίζα στην αρχαιότητα και έντονη παρουσία ως σήμερα. Το όνομα έρχεται από την αρχαία ελληνική μορφή Ἀριάδνη και κρατά έναν λόγιο, κλασικό τόνο που παραμένει ζωντανός και στη σύγχρονη χρήση. Στον ελληνικό κόσμο θυμίζει αμέσως την κρητική πριγκίπισσα του μύθου, κι έτσι έχει μια διαχρονική απήχηση που ενώνει την κλασική κληρονομιά με τη σημερινή οικογενειακή ζωή.
Ο Κάστωρ είναι επίσης όνομα με καθαρά αρχαιοελληνική σφραγίδα. Για τους περισσότερους φέρνει στον νου τον μυθολογικό Κάστορα, έναν από τους Διόσκουρους, και μαζί του εικόνες γενναιότητας, αδελφικού δεσμού και παλιάς ηρωικής παράδοσης. Δεν είναι συνηθισμένο όνομα στην καθημερινότητα, γι’ αυτό και όταν ακούγεται ξεχωρίζει αμέσως.
Για τον Ευμένιο, τον Ευμένη και την Ευμενία, η ίδια η λέξη παραπέμπει σε καλοσύνη και ήπιο χαρακτήρα, αφού συνδέεται με το αρχαίο «ευμενής», δηλαδή τον καλοπροαίρετο και ευνοϊκό. Και ο Ρωμύλος, από την άλλη, είναι όνομα σπάνιο, με ιστορική και διαπολιτισμική χροιά, που ακούγεται παλιό αλλά και σταθερό, σαν όνομα που κουβαλά οικογενειακή συνέχεια.
Αυτές τις μέρες αξίζει ένα τηλεφώνημα στην ξαδέρφη Αριάδνη που πάντα κρατά την οικογένεια δεμένη με τον δικό της ήρεμο τρόπο, ένα μήνυμα στον συνάδελφο Ευμένιο που όλοι ξέρουν για την καλή του διάθεση, και μια ευχή στον παλιό φίλο Κάστορα που έχει όνομα σπάνιο και δεν τον ξεχνούν εύκολα. Αν υπάρχει και ένας Ρωμύλος στο σόι ή στη γειτονιά, σήμερα είναι η κατάλληλη αφορμή για μια ζεστή κουβέντα και ένα «Χρόνια Πολλά!».
Η ομορφιά αυτής της συνήθειας είναι ότι μπορεί να μοιραστεί και πέρα από τον στενό ελληνικό κύκλο. Η Αριάδνη, για παράδειγμα, συναντάται και σε άλλες γλώσσες ως Ariadne, Arianna ή Ariane, ενώ ο Κάστωρ εμφανίζεται και ως Castor. Μια μικρή ευχή σε έναν μη Έλληνα φίλο ή συνάδελφο με συγγενικό όνομα γίνεται συχνά όμορφη αφορμή για να εξηγήσουμε το έθιμο της ονομαστικής γιορτής.
Σε κάθε σπίτι, κάθε όνομα της ημέρας φέρνει τη δική του ιστορία. Και αυτή είναι ίσως η πιο ζεστή πλευρά της παράδοσης: ότι μας θυμίζει ανθρώπους, συγγένειες και δεσμούς που αξίζει να μένουν ζωντανοί.
